SAVAŞIMIZI SÜRDÜRECEĞİZ...

Av. İDRİS KÖYLÜ YAZILARI

idris.koylu@hotmail.com

www.idriskoylu.com.tr

İDRİS KÖYLÜ YOLDAŞIN SİYASAL YAZILARI

Yeni Sömürgeciliğin Değişkenleri Güncel durum açısından AKP kanadının ve hiç de onun paralelinden uzağa düşmeyen sağlı-sollu siyasal görüşler açısından yansıtılan kapitalizm açısından “olması gerekenler” yoğun bombardıman altında kitlelerin bilinçaltına yerleştirilmekte ve sistemin politik siyasasına kitlesel destek sağlanmaktadır. Güncele ilişkin analizlerin sol ağızlardan/kalemlerden, “soldan” yapılması da pek bir şeyi değiştirmiyor. Egemen kılınan görüş kapitalist sistemin değirmenine su taşıyor. Olanlar seyirlik bir oyun gibi izlenmekte, değerlendirmelerde sahnede görünen oyun ve oyuncuların rol kabiliyetleri esas alınmaktadır. Emperyalist Burjuvazinin tam da istediği budur. Nesnel olanın yerine öznel değerler konulmakta, değerlendirmeler bunun üzerine inşa edilmektedir. Egemen sesin kalabalığına koro olarak katılmanın adı da “soldan yaklaşım” ya da muhalif bakış olarak adlandırılmaktadır. Soruna sınıfsal bakış yerine magazinsel entelektüel bakış açısından yaklaşıldığında sorunun kaynağında ne emperyalizm görülecektir, ne de kapitalizm. Ana etmen kapitalizmin ötelenerek sorunlara yaklaşımın zorunlu sonucu da bu sorunu çözecek olan dinamiğin ötelenmesi, sorunun sınıfsal eksenden kaydırılması ve sınıfın/işçi sınıfının/çözücü, yaratıcı gücünün görmezlikten gelinmesini beraberinde getirecektir. Böyle bir yaklaşımın “ sol” adına yapılması burjuvaziyi ziyadesiyle memnun eder. Hatta memnuniyetini çaktırmamak için görünürde hiddetini dışa vururken, el altından himayesini de esirgemeyecektir. Zaten Burjuvazinin yaratmak istediği “sol” da bu soldur. Karşı devrimin pratiği grift ve karmaşık, ülke özelinde ve küresel kapitalizm belirleyiciliğinde ve olanca hızıyla devam etmektedir. Doğru yaklaşım sorunların çözümünün de ilk ve belirleyici adımıdır. Kapitalizmin hedefi yeni hegemonya ilişkilerinin ihdasıdır. Karşı devrimci İlişkiler zinciri örülürken de sadece devrimci güçlerin tasfiyesi değil, belirlenen sürece ayak uyduramayan, şu veya bu şekilde ayak bağı olan/olacağı düşünülen tabaka, sınıf ve zümreler de tasfiye edilmektedir. Varılmak istenen hedef, Emperyalizmin yeni sömürgecilik ilişkilerini düzenleyen Büyük orta doğu ve Kuzey Afrika (BOP) projesinin gerçekleştirilmesidir ve rol dağılımında esas hedef de budur. Olan bitenler bu projenin gerçekleştirilmesinin yansımasıdır ve dışavurumudur. Kapitalizmin yeni sömürgecilik ilişkilerini irdelerken içten dışa doğru, özelden genele giden bir metotla yaklaşmayı, biraz da ülkenin içinde bulunduğu ve güncelliğini koruyan bir meselenin “aslında olan nedir”? ini irdelemek açısından gerekli gördük. Gerçekten ülkemizdeki güncel durum açısından “olan nedir”?. Sorunlara devrimcilerin yaklaşım metodu ne olmalıdır?. Yakın gündemin ana başlıklarına kısaca göz atılırsa her bir sorunun diğerine bağlı, birbirini etkileyen ve birbirinin içinde olduğu görülecektir. Küresel kapitalizmin gözdeleri Hantington ve Fukiyama’nın tezleri yeniden hatırlanmalıdır: Fukiyama’ya göre ideolojilerin sonu geldi ve yaşamın bütün alanlarında liberalizm hâkim kılınmalıdır. Huntington’a göre ise 21. yüzyıl dinsel temelli uygarlıklar çatışmasının yüzyılıdır. Aslında isimleri farklı olan bu iki akıl danenin de söyledikleri aynı şeydir. Tüm korkuları “Tanrı kapitalizme bir daha sosyalizm kâbusunu yaşatmasın”dır ve kapitalizmin bir daha sosyalizm travmasını yaşamaması için akıl hocaları seferber olmuştur. Gerçekten SSCB’nin yıkılmasıyla yer küre ardı ardına alt üstler yaşamaya başlamıştır. Sovyet Cumhuriyetleri yeniden dizayn edilerek, turuncu pembeli devrimlerle (!) sisteme karşı etkisizleştirilmiş sistemin içine çekilmiştir. Bütün yer kürenin tek, büyük ve bütün bir pazar olması için, ulusal burjuvazinin de anası olan ulusal sınırlar yıkılmaya başlamıştır. (Dış işleri A. Davutoğlu’nun yakın geçmişte, “ulusalcılıkla hesaplaşmanın zamanı geldi” açık ifadesi hatırlanmalıdır). Bu sürecin başlangıcı sayılabilecek Doğu Avrupa’da belirlediği hedefe ulaşabilmek için Yugoslavya’nın parçalanmasında kullandığı araç, halkların “din ve etnik” köken duygusudur. Yangını çıkarmak için etkili olan yerlerde Sırp-Boşnak gibi etnik kökeni, etkili olabilecek yerlerde ise Müslüman-Hıristiyan gibi dinsel öğeleri kullanmıştır. Romanya’da yoğun kara propaganda ile dünyanın gözünün içine baka baka imal ettiği yalanlarla Çavuşeskuları yolsuzluk yapmakla, cinayet işlemekle, Romanya’nın kaynaklarını üzerine geçirmek ve Romanya’yı borç batağına sokmakla (sanki Romanya halkı çok umurlarındaydı) itham etmişler, kurşuna dizdirmişlerdir. Yıllar sonra Romanya’nın dışarıya tek kuruş borçları olmadığını, Çavuşeskuların da kişisel servetleri olmadığını, aynı dönem kara propagandayı yapan CNN muhabiri kendisi açıklayacaktır. Çekoslovakya’yı Çek ve Slovakya olarak bölmüşlerdir. Yani doğu Avrupa’nın yeni sömürgecilik ilişkilerine uygun dizaynı böylece tamamlanmış görünmektedir. Bir kez daha altını çizmekte yarar var: emperyalizmin bu ülkelerdeki yıkıcılığında etkin propaganda araçları etnik ve dinsel argümanlardır. Ulus devletler artık küreselleşen kapitalizmin ihtiyaçlarına cevap veremez durumdadırlar ve ulusal sınırlar kapitalizmin sömürüsünün geleceği adına ortadan kaldırılmalıdır. Ülkesel/ulusal Kapitalizmin temel hareket noktası budur. Kapitalizm artık sınır ve siyasa olarak, ekonomi ve politik olarak adeta ultralaşmıştır. Şarlatanların aktardıklarının ve hayranlıklarının aksine AB, insan hakları ve demokrasi abidesi değil kapitalist sömürünün birleşmiş ahtapot kollarıdır. Ulusal sınırların tasfiyesi sonucu tekelci kapitalizmin işbirlikçisi ulusal burjuvazi de tasfiye edilmiş, sömürüden elde edilen değerler doğrudan uluslar üstü/küresel kapitalizme aktarılmıştır. Yani, tekelci kapitalizmle işbirliği sonucu ülkede siyasal/ekonomik ve politik iktidarı elinde tutan ulusal burjuvazi sınıfsal dayanağını yitirmiş, siyasi iktidarıyla birlikte ekonomik iktidarını da küresel kapitalizmin ülkedeki temsilcilerine terk etmek zorunda kalmıştır. Kapitalizmin bu evresinde bir “ulusalcılıktan” söz edilebilir mi?. 20. yüzyılda Emperyalizme bağımlı ülkelerde siyasal İktidarların belirleyicisi emperyalizmin yine kendisidir. Emperyalist mihrakların onayını almadan iktidar olan bir bağımlı ülke iktidarı gösterilemez ve bunun istisnası da yoktur. Bu iktidar ilişkilerinde Emperyalist kapitalizm sömürüden aslan payını alırken işbirlikçi burjuvazi de iktidar olmanın avantajıyla kendi sömürü payına kanmaktadır. Ancak küresel kapitalizmin ulusal sınırlara artık tahammülünün kalmayışıdır ki ancak ulusal sınırlar içinde iktidar olma olanağı olan ulusal burjuvaziyi de ortadan kaldırmıştır. Bu ülkelerde siyasal iktidarlar, iktidarlarını belirleme iradesine sahip değildirler. Deyim yerindeyse uluslar üstü küresel burjuvazinin temsilcisidirler, sekretaryasıdırlar. İktidar olan küresel kapitalizmdir. Doğu Avrupa’dan ve Balkanlardan sonra sıra Orta Doğu, Afrika ve Kafkasların yeni sömürü ilişkilerine uygun hale getirilmesidir. “Ulusal” olma iddiasındaki ülkelerin ülkesel bütünlükleri ortadan kaldırılmalıdır. Bütünlük, yerini sisteme daha kolay entegre olabilecek parçalara bırakmalıdır. Bunun ilk adımı mevcut statükonun ortadan kaldırılmasıdır. Yukarıda özetlemeye çalıştığımız mevcut durumun değerlendirilmesinde içine çekilmeye çalışıldığımız tuzak da ağzı açık beklemekte, gerek ideolojik yetersizliğimiz, gerekse mevcudu kavrayamayışımız devrimcileri adeta sistemin sözcüleri durumuna düşürmek, karşı devrimin pratiğini onaylar noktaya sürüklemektedir. Kişisel sübjektiflik de burada kendisini ele vermektedir. Ülkemizde AKP’nin iktidar olması yeni sömürgeciliğin yukarıda özetlemeye çalıştığımız işleyişinin ikame edilmesidir. Egemen güçler arası çekişmeler bu değerlendirmenin konusu değildir. Sorun gelişmelerin mantığını kavrayabilmekte ve devrimci hareketin dinamiklerini harekete geçirmek için ne yapılması gerektiği hususunda düşünce üretmek, devrimci pratiğin rotasını belirlemektedir. 2002 yılında iktidar olan AKP’nin hızla kadrolaşması, kadrolaşmanın temel unsurlarının İslamcı kesimlerden oluşması adeta bir demokrasi şöleni olarak karşılandı. AKP’nin demokratlığına toz kondurulmadı. Güya o güne dek kamu hizmetlerinde soğuk bakılan İslamcı kesimin kamu hizmetlerine alınması bu skime yapılan haksızlığın ortadan kaldırılmasıydı. Gerçekten durum bu muydu?. Sıradan bir insan bile bilir ki kamu hizmetleri “sol”a kapalı olmanın ötesinde siciline “sol” bulaşmış kişilerin yedi göbek sülalesine de kapalıdır. Dinsel/mezhepsel inanç olarak alevi kesime kapalıdır. Tersine son altmış yıl İslamcı kesimin kamusal alanda korunup kollandığı ve giderek etkinleştiği bir süreçtir. İktidarın ağızlarının üst perdeden söylediklerinin toplumsal yaşam gerçekleriyle uyuşmadığı, örtüşmediği bir gerçektir. Oysa ipuçları ortaya çıkmıştı ve R.Tayyip Erdoğan kendisinin “BOP”un eş başkanlığını çoktan ilan da etmişti. İslamcı kadrolaşmanın amacı da –sokaktaki insan için olması bile- devrimciler için öngörülebilir bir olguydu. Bu değiştirilmesi gereken statükonun “değiştirici” kadrolarının devşirilmesiydi. Küresel kapitalizmin yeni sömürgeciliğine uygun ve kapitalizm açısından uluslararası rol alabilecek bir iktidarın oluşumunun ilk ve temel şartıydı. AKP de iktidarını şekillendirmeye buradan, yani başlaması gereken yerden başladı. Yani AKP’nin demokrasiyle, insan haklarıyla ilişkisi olamazdı. O, küresel kapitalizmin uygun iktidar biçimini oluşturmakla meşguldü. İktidar kadrolarının İslamcı kesimden seçilmesi Orta doğuda verilen rolün yerine getirilmesi için bir zorunluluktu ve aynı zamanda İslamcı/Sünni eğilimleri güçlü bir toplumda siyasal destek sağlamak için de bulunmaz kaftandı. AKP iktidarının birinci döneminde statükoyu değiştirecek kadrolarını oluşturmuş, kuran kursu, imam hatip, türban gibi alanlardaki söylemleriyle de dinsel motifli kitlelerin desteğini kazanmıştır. Küresel kapitalizmin dinsel referansları esas alan AKP’yi niçin iktidar yapıp desteklediği ve bu yazının birinci bölümünde sözü edilen AKP iktidarının, yasama ve yürütme üzerinden sistemin temel güçlerini -ama asla yapısını değil- tasfiye ve yeniden yapılandırılmasının, Yargı üzerinden Ergenekon, balyoz gibi davaların açılması/açtırılması gibi sindirme, 12 Eylülcülere soruşturma açtırılması gibi sol dinamik güçleri oyalama ve yanına çekme yoluna gitmesine ilişkin tavrının anlaşılması açısından aşağıdaki giriş açıklamasının zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Soruna sınıf ilişki ve çelişkilerini öteleyerek, yok sayarak yaklaşmak, magazinsel ve görünen olana teslim olmak demektir. Bunun bir başka ve dolaysız anlatımı, burjuva gericiliğinin desteklenmesi, “ilerici, demokrat” olma adına iktidara koşulsuz destek demektir. Emperyalist kapitalizmin kendini yeniden üretiminin görünür biçimi olan Küresel kapitalizm, gerek klasik kapitalizm döneminin gerekse emperyalist/kapitalizmin çeşitli evrelerinde sergilediği kitlesel pasifikasyon araçlarında da yeni değişkenler üretmiştir. Örneğin klasik kapitalizm döneminde –ki bu dönemin kapitalizmin kuruluş dönemi olarak adlandırılması bizce yanlış olmayacaktır- burjuvazi, feodalizmin ve feodal iktidarların temel dayanaklarından olan dinsel gericiliğe karşı edebi, felsefi, ideolojik, kültürel alanlarda başlattığı ve Avrupa’da üstünlük sağladığı ideolojik materyallere bu gün yeniden sarılmaktadır. Bunun anlaşılmayacak bir yanı da yoktur. Her iktidar, her sınıfsal egemenlik kendi dayanağı olan ideolojileri de yaratır ve iktidarının devamını kendi sınıfsal orijininin üzerine inşa eder. Kurumlarını -üretim ilişkileri, bölüşüm, üretim araçlarının niteliği gibi- maddi sınıfsal ilişkilerinin ifadesi olan ideolojileri üzerine inşa ederler ve bu kurumlar vasıtasıyla da toplumsal yaşamın alanlarını düzenlerler. Burjuvazinin, feodalitenin maddi ve manevi dayanaklarını yıkarak toplumsal egemenliğini elde etmesi için dinsel gericiliğe karşı savaş açması kendi iktidarının önündeki engeli ortadan kaldırması demekti. Burjuvazi Avrupa’da bunu başardı ve dinsel gericiliğin yerine aklı, pozitif bilimi, felsefede, edebiyatta sanatta aydınlanmayı koydu. Din, ait olduğu yere, kiliseye hapsedildi ve toplumsal yaşamdaki etkisi ortadan kaldırıldı. Bu nedenle burjuvazinin tarih sahnesine çıkışının ilericilik olarak adlandırılmasının nedeni dinsel doğmaların yerine aklın ve pozitif bilimlerin aydınlığında toplumsal iktidarını kurması ve yaşam alanlarını akıl ve pozitif bilimler ışığında düzenlemesidir. Avrupa’da Reform ve Rönesans orta çağ gericiliğine karşı aydınlanmanın adıdır. İster hukuki düzenlemeyle, isterse “de facto/fiilen/ olarak dinin toplumsal yaşama yeniden dönmemesi için toplumsal yaşam laisizmle güvence altına alındı. Erken dönem Burjuvazinin/serbest rekabetçi dönem burjuvazisinin/ ilericilik vasfı da buradan gelmektedir. Yani toplumsal yaşamın düzenlenmesinin dinsel doğmalardan arındırılmasıdır. Burjuvazinin iktidara atım attığı bu dönemde hiçbir ülke burjuvazisi bu feodal kalıntıların ayıklanmasında hoş görü, erteleme, öteleme tavrı göstermemiştir. Kitlesel kabullenişin düzeyine göre bazı ülke burjuvaları bu ayıklamayı “yasal bir zor” unsuru olarak hukukileştirmesine karşı örneğin anayasal ve yasal bir hüküm olarak düzenlemesine karşı/Fransa gibi/ bazı ülkeler buna ihtiyaç duymamıştır. –İngiltere gibi- Ancak buradan, ayıklamayı yasal bir zor unsuru olarak düzenlemeyen ülke burjuvalarının feodal Avrupa iktidarlarının bu kalıntılarına ses çıkarmadığı anlamına gelmez. Toplumsal kabullenişin daha evrimsel bir yoldan ve uzun dönemde gerçekleştiği nedeniyle ayıklamanın yasal bir zor unsuru olarak düzenlenmesine ihtiyaç duyulmadığı anlamına gelir sadece. Laisizm burjuvazinin ilerici döneminin toplumsal kazanımıdır ve laisizme ihtiyaç duyulan toplumsal/ kitlesel ilişkiler ortadan kalkmadan sırt çevirmek insanlığın ilerici birikimlerini görmezlikten gelmek, yok saymak demektir. Yazımızın ilerleyen bölümlerinde görülecektir ki burjuvazi yaratıcısı olduğu laisizm üzerinden ancak aptalların anlayamayacağı kurnazlıklar sergilemekte ve dinsel inanış öğelerini yeniden toplumsal yaşama çağırmaktadır. Yani burjuvazinin bu noktada, özellikle İslami coğrafya olan Orta Doğuda laisizme savaş açmasının nedeni nedir? Sözüm ona “sol”cuların laisizmi “Kemalist baskı unsuru olarak” adlandıran davranışlarını nereye koymak gerekecektir. Ve asıl önemlisi laisizmin ve ilerici değerlerin yaratıcısı burjuvazinin bugün gerici değerleri yeniden “repertuarına” almasının ve orta Doğu için “ılımlı İslam” olarak adlandırılan bu unsurları iktidarının temel unsuru olarak inşa etmesinin ısrarlı gerekçesi nedir? Burjuvazinin hortlattığı ikinci gericilik unsuru geri bıraktırılmış ve bağımlı ülkelerde “etnik köken” kışkırtıcılığıdır. Burjuvazi “etnik köken” kışkırtıcılığının sonuçlarını Hitler faşizmiyle gördü ve yaşadı. Sınıf bilinçsiz kitlelere şırınga edilen Hitler faşizminin Batılı Burjuva ülkelerin karşı koymalarıyla yenilgiye uğratıldığı yalanının aksine, Hitler faşizmini yerin dibine gömen Sovyet işçileri Cumhuriyetinin Kızıl ordusu ve Sovyet halkıdır. Üstün propaganda ve kitle iletişimi araçlarıyla sonuçlara sahip çıkan da Batı burjuvazisi olmuştur. Oysa aynı batı burjuvazisi Yugoslavya’nın parçalanmasında iki gericilik unsurunu dinsel ve etnik gericiliği birbirine paralel olarak eş zamanlı olarak kullanmıştır. Hıristiyan-Müslüman çatışması olarak Sırplarla Boşnaklar arasındaki boğazlaşmada dinsel gericilik unsuru kullanılırken, aynı zamanda Sırp-Boşnak, Hırvat- Sırp ayrımının altını çizen etnik kışkırtıcılığı da yedeğinde tutarak yerine göre kâh birini kâh diğerini kullanmıştır. Irakta aynı değerlerin kullanılması bilinen gerçektir. Dinsel/Mezhepsel gericilik Sünni-Şii çatışması olarak tezgâhlanırken, aynı zamanda Arap-Kürt-Türkmen etnik farklılığı bir başka kitlesel kışkırtma aracı olarak kullanılmaktadır. Suriye malum: Emperyalizmin Suriye’ye müdahalesinin gerekçesi de malum ve pek inandırıcıdır, en az Irak’a yapılan müdahale kadar, Libya’ya yapılan müdahale kadar inandırıcıdır tabi… Batılı Burjuvazinin gerekçesi, nüfusun çoğunluğu Sünni olmasına karşın, Suriye’de iktidar Esat vasıtasıyla azınlıktaki Şiilerin elindedir. Tam da bu noktada bu gerekçe öyle meşru temellere oturmaktadır ki, anlayana aşk olsun. Burjuvazinin bütün küresel kurum ve kuruluşları bu gerekçeleri taçlandırmakta, “iyi niyet” heyetleri oluşturulmakta, Esat’a iktidardan çekil çağrısı yapılmaktadır. Tabi Esat’ın iktidardan çekilmesi için böylesine barışçıl çabalarını eksik etmeyen emperyalistler, diğer taraftan da emperyalistler eliyle bizzat oluşturulan, silahlandırılan, finanse edilen Özgür Suriye ordusu adı verilen paralı lejyonerleri örgütlemektedir. Görünürde etnikçiliğe karşı sözüm ona “amansız karşı duruş sergileyen” batı burjuvazisinin bu gün geri bıraktırılmış ülkelerde etnikçiliği körüklemesinin nedeni nedir, “sol” adına, solculuk adına etnikçiliği ilericilik sayan sözüm ona devrimcilerin açmazları nerede başlıyor? Yargılananların AKP ye darbe düzenlemekle suçlanmaları iddiası, iddianın doğasına aykırıdır ve iddia sahiplerinin de inandığı bir gerçeklik değildir elbette. “İktidara darbe yapma” kavramı kişisel ihtirasların alanı olmayıp sistemin ihtiyaç duymasıyla ilintilidir. Siyasi iktidarı elinde bulunduranlar ne zaman ki sistemin sorunlarına çare üretememişlerdir, sistemin tıkanıklıklarını giderememişlerdir, bu konuda yeterli ve gerekli iradeyi gösterememişlerdir, emperyalist/kapitalizm, kitleler nezdinde de darbenin sorunu çözeceği inancını yaratarak darbenin esaslı unsuru orduyu devreye sokar ve ülkede emperyalist sömürüyü istenilen, arzu edilen derecede ikame edemeyen iktidar sahiplerini uzaklaştırır. Darbecilerin oluşturduğu yürütme gücü seçilirken bu tıkanıklıkları giderecek unsurlardan seçilir ve darbenin hukuku yapılır ve meşrulaştırılır. Ülkemiz yakın tarihinde 12 Mart ve 12 Eylül darbeleri, hazırlık dönemleri, darbe esnası, darbenin hedefine koyduğu ve yanına aldığı güçler tam da işaret ettiğimiz analizleri doğrulamaktadır. Yani, emperyalizme bağımlı ülkelerde darbe yapma birkaç kudretli generalin ihtirasıyla açıklanamaz ve darbe yapıp yapmamaya karar verme mercii de generaller değildir. Darbenin koşulları iç v dış karşı devrimci mihraklarca oluşturulur ve darbe yapılmasına ilişkin karar emperyalizmin siyasi merkezlerinden verilir. Hal böyle olunca elbette darbelerin ilk önüne koyduğu hedef öncelikle işçi sınıfının örgütlü gücüdür ve giderek diğer ilerici güçlerdir. Darbe sürecinin karşı devrimci zoru da darbeyi gerçekleştiren güçler tarafından uygulanır. Yani askeri darbeler hedefine emperyalizmin varlığına karşı güçlerin ortadan kaldırılmasını ve sömürünün de emperyalist/kapitalizm adına en yüksek derecede disipline edilmesini hedefler. İşkence haneler, çatışma bahanesiyle öldürülenler, faşizmin yargısı eliyle idam edilenler bu nedenle devrimcilerdir. Darbeciler ise darbenin tekniklerini emperyalizmin “teknik okullarında”, ABD’nin Panama Kontr-Gerilla okulunda, CIA’nin bilmem ne işkence merkezlerinde öğretilerek yetiştirilir ve mensubu bulundukları ülkelerde uygulamasını yapar. Bu nedenle kimsenin devrimcilerden bu yargılamalarda yargılananlara “ah vah etmesini bekleme ” hakkı yoktur. Ancak diğer taraftan bu yargılamalar “ selam durma” gibi bir saflığın da ne anlamı ne de âlemi vardır. Olan biten şudur: Türkiye’nin NATO’ya üyeliğinin bilinen ve görünen amacı, Sovyetlere karşı emperyalist/kapitalist sistemin bekçiliğini yapmaktır. Gerçekten ordunun böylesine sıkı Anti Komünist bir yapılanmaya sahip olmasının, Antikomünist, karşı devrimcilere açık “alan alan” olmasının nedeni budur. Sovyetlerin yıkılmasıyla, “Komünizme karşı bekçilik” görevi de sona ermiştir. Emperyalizm, Orta Doğudaki iktidar ilişkilerini, sömürüsünü yeniden yapılandırmaktadır ve bu yapılanma içinde Türkiye’ye verilen rol BOP projesidir ve Türkiye’deki iktidar ilişkileri de bu yeni role göre biçimlendirilmektedir. Peki, ama ABD’nin Ortadoğu da “ılımlı İslam”ı iktidar yapmasındaki ısrarlı amacı nedir? Orta Doğuda ve Kuzey Afrika’da BOP projesini gerçekleştirecek iktidarların biçimlenmesinde esas faktör iktidarın ılımlı İslam üzerine inşasıdır. Bu faktörün iktidara taşınmasında öncelikle bu ülkelerdeki iktidar sahipleri kim olursa olsun zahiridir ve esas iktidar olan emperyalizmdir. Emperyalist batılı merkezlerin bir yandan İran’daki “ Şer’i İslami rejime” tahammülsüzlükleri ortadayken Büyük Ortadoğu ve Kuzey Afrika ve Kafkasya’da “ılımlı İslami” referans alan iktidarları işbaşına getirmeleri ve bu bölgede bu referanslı iktidarları etkin kılmayı temel politik ve siyasi amaç olarak belirlemelerinin nedeni nedir? Kapitalizmin ekonomik ve politik bir erk/güç olarak ortaya çıkması kapitalizme karşı işçi sınıfının sosyalizm talebini de beraberinde getirdi. İki sınıf arsındaki mücadele her dönemde dönemin özelliklerine göre, kâh barışçı biçimde kâh zora dayalı olarak sürgit devam etmiştir. İşçi sınıfının kapitalizme karşı yegâne silahı Marksizm’in ideolojisi ve bu ideolojinin şekillendirdiği sınıf partisi olmuştur. Öyle ki kapitalizmin tekelci aşamaya ulaşmasıyla birlikte her alanda örgütlü saldırganlığını artırmış, işçi sınıfının en masum istekleri bile kanla bastırılmıştır. Burjuvazinin mücadele araçlarının geliştirilmesi ve etkinleştirilmesi karşısında işçi sınıfı da mücadele araç ve gereçlerini artırmıştır. Toplumsal yaşamın bütün alanları burjuvazi ile işçi sınıfı arasındaki mücadelenin arenası haline gelmiştir. Merkez kapitalist ülkelerde bir yandan genel ekonomik ve politik içerikli genel grevler yoluyla üretim durma noktasına getirilirken, bir yandan da işçi sınıfı yoksul köylülüğü ve kent küçük burjuvazisini yanına alarak mücadele cephesini genişletmiş ve her alanda burjuvaziye alternatif iktidar olduğunu göstermiştir. Burjuvazinin ideolojik ve karşı devrimci zoru işçi sınıfının özellikle politik iktidar istemli taleplerini zor yoluyla bastırarak iktidarını korumayı başarmıştır. Avrupa ülkeleri burjuvalarının kendi aralarındaki fiili savaş esnasında bu ülkelerde patlak veren işçi sınıfının isyan ve ayaklanmalarını bastırmak için savaş halindeki diğer burjuva iktidarlarla anlaşarak kendi ülkeleri işçi sınıfı hareketlerini ezmeleri tarihin bir çok kez tanıklık ettiği olaylardır. Yani burjuvazi rekabet halinde ve fiili savaş durumunda olduğu diğer ülke burjuvaları ile aralarındaki sorunun tali ve uzlaşır olduğunu, kendi ülkesi işçi sınıfı ile aralarındaki sorunun ölüm kalım savaşı ve uzlaşılmaz olduğunu kendisi kanıtlamıştır. Engelsin “Burjuvazi bizi savaşa davet etmiş, daveti kabulümüzdür” deyişi hatırlanmalıdır. İşçi sınıfı yaşamın her alanında miadını doldurmuş iktidarı burjuvaziden istemiştir. İşçi sınıfının bu talebini karşı-devrimci zor yoluyla bastıran burjuvaziye karşı devrimci zoru kullanmaktan başkaca da çaresi kalmamıştır. Görünen odur ki yerkürenin büyük çoğunluğunda sosyalizm inşa edilip kapitalizmin uluslararası etkisi kırılmadıkça burjuvazi siyasal iktidarlarını silah zoruyla dayatmaya devam edecektir. Bunun açık anlamı şudur: Kapitalizmin varlığı devam ettiği sürece burjuvazi karşı devrimci zoru kullanmaya, işçi sınıfı bu zora karşı devrimci zor seçeneğini gündemine almaya devam edecektir. Bu olgu tarihsel olarak yaşananları doğrulamıştır. Gerek 1871 Komün ayaklanmasının kanla bastırılmasında, gerek 1790 Fransa’sında, 1848 Haziran ayaklanmalarında, Avusturya’da, karşı devrimci zor burjuvazinin an acımasızca kullandığı yöntem olmuş ve 1917 Ekim devrimi yaşanan bu deneyimlerin sonucu olarak diğer mücadele biçimlerinin yanında devrimci zoru kullanmadan iktidarın alınamayacağını kesin bir dille açıklamıştır. Burada hemen belirtelim ki “zor” kavramıyla kastettiğimiz yalnızca silahlı zoru kapsamaz. İşçi sınıfının eylem ve mücadele alanlarını daraltan, işlevsiz kılan burjuvazinin bütün ideolojik, ekonomik, kültürel saldırısı “karşı devrimci zor” kapsamının içindedir. Artık her iki sınıfın arsındaki uzlaşmaz zıtlık, tarihin hiçbir döneminde bu denli net ve aralarında hiçbir ortak nokta bırakmayacak kadar uzlaşmaz olmamıştır ve her iki sınıfın birbirine karşı tahammülü ortadan kalkmıştır. Üstelik burjuvazi kapitalizmin yapısal krizlerinin yükünü işçi sınıfının dışında kalan gerek merkez ülkeler gerekse bağımlı ülkelerin yoksul kesimine ödetmesi ile bu uzlaşmazlık diğer sınıfları da işçi kapitalizmin karşısına dikmiştir. Merkez kapitalist ülkeler ile bağımlı ülkelerin çalışan kesimleri de sınıf mücadelesinin içine çekilmiştir. Kapitalizmin iç çelişkilerinin ürünü olan Birinci ve İkinci paylaşım savaşlarının çatlağından SSCB ve Doğu Avrupa ülkelerinde sosyalist iktidarlar inşa edilmiş, kapitalizmin bu alanlardaki varlığına son verilmiş, pazarları daraltılmıştır. Sorun sadece pazarların daralmasıyla kalmamış, aynı zamanda merkez kapitalist ülkeler işçi sınıflarının burjuvaziye karşı iktidar mücadelesinin ve bağımlı ülkeler halklarının ulusal Kurtuluş mücadelelerinin de esin ve moral kaynağı olmuştur. Bu iki sürecin ardından birçok bağımlı ülke emperyalizme karşı vermiş olduğu Antiemperyalist mücadelelerde başarı sağlamış politik-siyasi bağımsızlıklarını elde etmişlerdir. Asyada Vietnam, Kamboçya, Çin, Afrika’da Angola, Yeni Gine, Latin Amerika neredeyse kıtasal olarak emperyalizme başkaldırmıştır. İşçi sınıfının ideolojik ve örgütsel mücadelesi Ulusal Kurtuluş mücadelesi veren bağımlı ülkeler örgüt ve partilerinin de esin kaynağıdır. Yani Marksist ideoloji ve mücadeleye öncülük artık yalnızca merkez kapitalist ülkeler işçi sınıflarının mücadele rehberi olmayıp, aynı zamanda emperyalizme bağımlı ülkelerin ulusal kurtuluş savaşı veren örgüt ve partilerinin de kabul ettiği bir rehber ve yol gösterici olmuştur. Bu ülkelerde sosyalizmin o günkü koşullarda mümkün olup olmadığının tartışılması bu yazının kapsamı dışındadır. Bunu tartışmıyoruz. Ama örneğin Vietnam’da, Laos’ta, Kamboçya’da, Gine Basao’da, Angola’da, Eritre’de, Kıtasal Latin Amerika’da antiemperyalist mücadeleye öncülük eden bütün örgüt ve partiler Marksizm’den esinlenmişlerdir ve tümü “Komünist” sıfatıyla mücadelelerini sürdürmüşlerdir. Mücadele aynı zamanda yer kürenin hemen hemen tümüyle geniş sempati yaratmış ve destek görmüştür. Tarihten sadece devrimciler ders almaz. Küresel kapitalizmin bugünkü yeniden örgütlenmesinde burjuvazinin tarihten aldığı ders budur ve ideolojik ve kültürel saldırılarının temelinde Marksizm’in etkisinin kırılması vardır. Marksizm ideolojisi ve örgütsel yapısıyla burjuvaziyi ürkütmüştür ve kitlelerin hafızasından silinmesi, hiç olmazsa bu etkinin sınırlandırılması bu günkü saldırısının temel nedenidir. Hatırlanmalıdır ki, Kapitalizmin ortadan kaldırılması sorunlu bir düşman olarak gördüğü SSCB ile ilişkileri 1970’lerden sonra değişmeye, “prestroyka, glasnost” gibi burjuvazinin “yok etme” ağaç kurtları kavramları aklı evvel solcuların ve goygoycu liberallerin derin övgüleriyle SSCB yönetiminin içine salınmıştır. Bu kavramlarla sözüm ona sosyalizm yumuşatılmış, artık burjuvazi ile birlikte yaşamaya karar verilmiştir. Aslında verilen karar sosyalizmin içine salınan öldürücü virüstü ve zamanı beklemek gerekecekti. Kapitalizmin beklediği sosyalizmin ölümünü ilan etme zamanı nihayet 1990’larda gelecek ve Gorbaçov’la başlayan Truva atlarının kalenin içine sokulmasıyla Yeltsin adlı sarhoş ölüm ilanını açıkça okuyacaktı. Ancak bir kez daha hatırlatalım ki bu süreç yoğun bir karşı devrimci ideolojik saldırıyla başlamıştır ve uzun süre bu bombardıman ardı arkası kesilmeden bütün iletişim, propaganda araçlarıyla devam edilmiştir. Sosyalizmin kalesinden ilk delik böylelikle açılınca bunun arkası gelmiş ve kale fethedilmiştir. Karşı devrimci İdeolojinin etkinlik kazanması sosyalizmin fiili varlığına son vermekle yeni bir aşamaya gelmiştir. Kapitalizm daha 1980’lerde başlattığı bu ideolojik saldırının doğuracağı boşluğu özellikle İslam ülkelerinde İslamcı güçleri örgütleyerek doldurmayı planlamıştır. Bir yandan SSCB ile yumuşama politikalarını devreye sokarken bir yandan da İslam ülkelerinde İslamcı güçleri SSCB’ye karşı kullanmak üzere örgütlemekte ve savaşa sürmekteydi. Afganistan’da İslamcı Talibanı örgütleyen ilerici Babrak Karmal ve Necibullah iktidarına karşı savaştıran ABD ve diğer emperyalist ülkelerdir. Daha sonra “baş düşman” ilan ettiği El kaide ve Usame Bin Ladinin de ABD imalatı olduğu bilinmektedir. Ancak ne zaman boynuz kulağı geçmiştir ve İslamcı örgütler emperyalizmin hedef tahtasına kaymaya başlamıştır, yaratıcısı emperyalizmin de hışmını üzerine çekmiştir. Sorun bu örgütlerin şeriatçı filan olması değildi elbette. Kapitalizmin hizmetinde olup olmadığı esas kriterdi. El Kaide ile Talibanla savaşan, İran’a burnundan soluyan Emperyalist/Kapitalizm Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap emirlikleri gibi şeriatçı rejimlerle can ciğer kuzu sarmasıdır. Artık yukarıdaki giriş açıklamasından sonra sorunun cevabı açıktır. Kimliği ve kültürü İslam olan orta Doğu ve Kuzey Afrika için yeni bir ideoloji yaratılıp bu ideoloji iktidara taşınmalıdır ve emperyalizm için korkulu rüya olan sosyalist ideolojinin kitleler üzerindeki etkisi kırılmalıdır. Siyasal İslam bu noktada Kapitalizmin ölümünü geciktirmeye aradığı çaredir. Kapitalizm “Siyasal İslam” ile iki kuşu birden vurmayı hedeflemektedir. İlk amaç sosyalist düşüncenin, ideolojinin kitleler üzerindeki etkisini kırmak, ikincisi tamamen kendi imalatı olan bu ideolojinin kendi buyruğundaki unsurlarını iktidara taşımaktır. Bu nedenle BOP’nin ideolojisi siyasal İslam’dır ve Kapitalizm kendi imalatı bu türün iktidar yapılması ile BOP kapsamındaki ülkeleri yeniden düzenlemektedir. Az çok Demokratik geleneği olan ülkelerde seçimler yoluyla, demokratik geleneği olmayan ülkelerde ise silah zoruyla bu iktidarların başa getirilmesinin nedeni budur. Bu iktidarlar iktidar oldukları ülkelerin yaşam biçimlerini siyasal İslam ideolojisine göre yeniden düzenlemekte, adeta dayatmaktadır. İktidarın eski yapı taşları yerinden sökülüp atılmaktadır. Balyoz ve Ergenekon gibi davaların iç yüzü budur. İddia edildiği gibi darbelerle hesaplaşmak, faili meçhul cinayetlerin ortaya çıkarılması gibi kimsenin bir derdi de yoktur. Güncel olanı bu arada anımsatalım: “Devlet sırrı” denilen arşivlerin ortaya çıkarılması için AKP’nin verdiği önerge neyin üstünü açacaktır?. Örneğin ABD’nin protesto eylemlerinde devrimcilerin üzerine salınarak Kanlı Pazar olaylarının yaratıcısı Milli Türk Talebe birliğinin rolü de “devlet sırrı” olmaktan çıkarılarak teşhir edilecek midir? O günün Milli Türk Talebe Birliği yöneticilerinin bugün iktidarın etkili ve yetkili şahsiyetleri olmasının bir anlamı olmalıdır. Devrimciler her karşı devrimci iktidarlarca yok edilmeye çalışılmıştır. Bu AKP öncesinde de böyledir, AKP ile de böyledir. AKP’nin şimdilik sosyalistlere, komünistlere “dokunmuyor” gözükmesinin nedeni, demokrasi aşkı filan olmayıp toplumu etkileyecek güç ve örgütlükten yoksun olmalarıdır. Gerek Askeri Faşist diktatörlüklerin, gerekse sivil görünümlü iktidarların devrimcileri hedef tahtasına koymalarının nedeni bu güç ve örgütlülüğün toplumda hissedilir derecede olmasıdır. Bu nedenle geçmiş siyasi iktidarların devrimcilere karşı tavrı neyse AKP’nin de tavrı odur. Birisi biraz daha uzak, diğeri biraz daha yakın değildir. AKP’nin iktidar olmasında davul zurna keyf çatan ve kendilerine “liberal” diyen zihniyeti anlarız, ancak devrimci olma adına tutulan çanakla da ne anlatılması gerekiyorsa öyle anlarız. Devrimci tavır Kim il Sung’un “ Bize bir ayağı eksik sakat sandalyeye oturmamız söyleniyor. Biz komünistiz, Marksizm’in dört ayağı sağlam sandalyesini, sakat sandalyelere tercih etmeyiz” tavrıdır. 20. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan ve kurgulanan ve 21. birinci yüzyılın başlarında ekonomik-politik siyasaya damgasını vuran yeni sömürgeciliğin bu yüzünün ortaya çıkışı ve 20. yüzyıldaki yeni sömürgecilik ilişkilerinde bir aşama yapmasının sebebi Emperyalist/Kapitalizmin bir tercihi olmayıp, objektif-nesnel bir gerçekliğin zorunlu sonucudur. Esasen serbest rekabetçi dönemden emperyalist aşamaya sıçrayan kapitalizmin bu aşamaya sıçramasının sebebi nasıl ki sermaye hareketlerine bağımlı olarak ortaya çıkan bir değişim ise ve bu aşamanın işaret ettiği değişim nasıl ki iki faktörü, sınıfsal çelişkilerin artmasını ve kapitalizmin bunalımını derinleştirmişse, aşamayı zorunlu kılan sermayenin yoğunlaşması da kapitalizmin bunalım ve krizlerine bir çözüm getirmek yerine bunalımları yoğunlaştırmış ve bunalımlar yoğunlaştıkça sınıfsal çelişkilerin artmasına neden olmuştur. Bu objektif olgunun çelişkileri artırmasının neden sınıf mücadelesinin yoğunlaşmasını beraberinde getirmediği, yer küre ölçeğinde işçi sınıfının iktidara talip olmada epey süredir gönülsüz davrandığı sorulabilir. Ancak, yeni sömürgeciliğin değişik aşamaları açıklandıktan sonra bu sorunun yanıtı verilebilir. Ancak öncelikle yeni sömürgeciliğin farklı aşamaları ve bu aşamaların sınıf mücadelesini etkileyiş ve sürdürülüş biçimlerine bakılmalıdır. Daha önceleri yeni sömürgecilik tartışmalarında bazı “sol grup” ya da kişiler gerek ideolojik yetersizlikleri gerekse öngörü yoksunlukları nedeniyle bu konuda söylenenleri bilerek ya da bilmeyerek yeni sömürgeciliğin 20. yüzyıldaki görünümlerine ilişkin Marksist tezlere olmadık anlamlar yüklemişler, bizim “kapitalizmin çelişkilerinin ortadan kalktığını savunduğumuz” gibi ancak bu çapta birilerinin ileri sürebileceği ve söylenenleri anlama kapasitesinden yoksun olanların zırvalayacağı sözüm ona eleştiriler yöneltmişlerdi. Öncelikle söylediklerimizden çıkarılmayacak kesin sonuç şudur: Tam tersine yeni sömürgeciliğin değişik aşamaları sermaye hareketlerinde meydana gelen niyetle bağlı olmayan objektif bir olgudur ve kapitalizmin işleyişinin değişik görünümleridir. Yeni sömürgeciliğin her aşaması kapitalizmin bunalımlarını hafifletmesi, krizlerini atlatması bir yana bunalımları ve krizleri artırmış, yoksullaşma sürecini hızlandırmış, işçi sınıfına çeşitli toplumsal kesimlerden yeni müttefikler kazandırmıştır. Bu süreç kapitalizmin ortadan kalkmasana kadar yayılacak bir süreçtir ve her yeni aşama bunalım ve krizleri artırarak devam etmektedir. Kapitalizmin işleyişindeki her temel değişimin dinamiği sermayenin yoğunlaşmasıdır. Yoğunlaşan sermaye kabına sığmaz ve kendine yeni alanlar, yeni mecralar arar ve açmaya zorlar. Sermayenin bu hareketleri yoğunlaşma oranına göre önceki dönemlerden farklılıklar gösterir kapitalizmin işleyiş biçimlerinde değişiklikleri zorunlu kılar. Kapitalizmin işleyişindeki değişiklik sınıf mücadelesinin örgütlenme, mücadele biçimlerini değişime uygun biçimler almasını, mücadele pratiğinin de değişimin aşamalarına uygun olarak yeni yöntemlerle zenginleştirilmesini yeni boyutlar kazanmasını beraberinde getirir. Hiçbir şey durağan değildir ve her şey değişimin yasaları içinde değişir, gelişir farklı biçim ve görünümler alır. Kapitalizmin rekabetçi dönem burjuvazisi, kendi ulusal sınırları içinde devlet aygıtını sermayenin gelişmesinin önünü açacak, korunmasını güvenceye alacak şekilde organize etmiştir. Sermaye ulusal kökenlidir ve ülke içinde ülke kaynaklarını sömürerek gelişmiş ve palazlanmıştır. Bu emperyalizmin embriyon/doğum evresidir ve bu evrede kapitalizmin/sermayenin karakteri ulusaldır ve faaliyet alanı ulusal sınırlar içindedir. Her ülke burjuvazisi ulusal sınırlar içinde işçi sınıfından sağladığı artık değerle sömürüsünü sürdürür ve sermaye birikimini sağlar. Bu evrede sermaye birikiminin sağlanması işçilerin yoğun ve uzun süreli çalıştırılmalarından elde edilen artık değer karıdır. Bu nedenle üretim de tüketim de ulusal sınırlar içinde cereyan eder. Denilebilir ki bu dönemde sömürüye maruz kalan neredeyse tek sınıf ücretli emektir, işçi sınıfıdır. Ulusal burjuvazi işçi sınıfının yoğun sömürülmesinden elde ettiği artık değer karlarıyla saldırıya geçecek sermaye birimini oluşturmuştur. Tek tek üretim birimleri birleşerek, donanımlarını geliştirerek daha büyük birimli üretim alanları organize edilmiş daha çok sayıda işçi üretime katılmıştır. Tekelci dönemin aksine bu dönem kapitalizmin işçi sınıfını geliştirdiği burjuvazinin de gerek bu anlamda gerekse kapitalizm öncesi ilkel üretim biçimlerinin yerine daha ileri üretim biçimleri geliştirdiği ve eski sınıfları yıkıp ortadan kaldırdığı ilerici dönemidir. Ülke içindeki sermayenin yoğunlaşmasıyla alan olarak kapitalist üretim biçimine “ebelik” eden ülke sermayeye dar gelmeye, ülke işçi sınıfından elde edilen sömürüde az gelmeye başlamıştır. Sermaye yoğunlaştığı oranda kapitalizm öncesi ilişkilerin sürüdüğü gelişmemiş ülkeleri işgale hazırdır. Bu ülkeler Pazar ve ham madde olarak zengin ve bakir ülkelerdir ve sömürgecilik dönemi başlamıştır. Feodal tiranların/kral, prens, padişah v.b/ işgal ettiği ülkelerden aldığı “işgal haracıyla kapitalizmin işgal ettiği ülkelerdeki sömürüsü birbirine karıştırılmamalıdır. Feodalizmde üretime dayalı bir sömürü söz konusu değildir, işgal edilen ülkelerden çeşitli isimler altında “haraç” alınır, yeraltı yer üstü zenginliklerin bu anlamda sömürüsü de söz konusu değildir. Kapitalizmin işgali ise yeraltı ve yer üstü zenginliklerin talanıyla da sınırlı olmayıp, giderek bu ülke halklarının da sömürünün bir parçası olmasıdır. Bu dönem Emperyalizm- kapitalizmin bir üst aşaması- dönemidir. Kapitalist ülkelerin egemen burjuvaları yer küreyi güç ve etkinlikleriyle orantılı olarak paylaşmışlardır. Ancak sömürüden istediği payı alamayan diğer kapitalist ülke burjuvaları sömürü alanlarının yeniden paylaşımında diretince kapitalistler arasındaki çelişki de ortaya çıkacak ve paylaşım savaşlarının önü açılacaktır. Bu dönemin çelişkileri farklı kapitalist ülkelerin burjuvaları arasında ortaya çıkan çelişkilerdir ve emperyalist ülke devletinin görevi kendisini örgütleyen sermayenin önünü açmak, bunun için savaşmak ve yeni sömürü alanları elde etmektir. Emperyalizmin bu dönemdeki işgal ettiği ülkeleri sömürü biçimi açık sömürüdür. Ülke açıkça işgal edilir, işgalciler yine açıkça kendilerinin seçtikleri ve kendi adlarına ülkenin işgal ve sömürüsünün bekçisi yöneticileri seçer ve onları denetlerler. Yeraltı yer üstü zenginlikleri ham madde olarak Emperyalist ülkeler taşınır ve bu arada imalata dönüştürülerek yeniden bu ülkelerde pazarlanır. Bu dönem sömürü alanlarını genişleten bir dönemdir. Rekabetçi kapitalizmde sömürü unsuru neredeyse yalnızca işçi sınıfı iken bu dönemde kapitalist ülkelerde işçi sınıfının dışında kalan köy ve kent yoksulları ile kent küçük burjuvaları da sömürünün içine çekilmiş ve halkın geniş kesimlerinden kapitalistlere değer transferleri gerçekleşmeye başlamıştır. Rekabetçi dönemde işçi sınıfının mücadelesi oluşma aşamasındadır ve bu dönemin mücadele biçimlerinin karakteristik özelliği çalışma koşullarının düzeltilmesi, sürelerin kısaltılması, ücretlerin iyileştirilmesi gibi ekonomik/demokratik talepler içerir. İşçi sınıfı henüz ne iktidara talip olmaya hazırdır, ne de uzun vadeli ve çok yönlü mücadele pratiğine sahiptir. Ancak işçi sınıfı da ekonomik demokratik talepli mücadelesinin gel-git süreçlerinde mücadele pratiğini geliştirdiği, “kendiliğinden sınıf” döneminden “ kendisi için sınıf” dönemine geçtiği dönemdir. Burjuvazinin doğumunu ilk habercilerinin feodal döne içinde ortaya çıkan -ekonomi ve ticaretin ötesinde- reform ve Rönesans hareketleri olduğu bilinir. Reform hareketleriyle dinin toplum yaşamındaki etkisi ortadan kaldırılmış ve Hıristiyanlık kiliseye hapsedilmiştir. Rönesans ile ise kısa bir açıklama ile burjuvazi kendi bilim kültür sanat ve eğitimini oluşturmuştur. Avrupa’da laisizm temel toplumsal yaşam biçimi olarak kabul görmüştür. Dini ve dinsel öğeleri kendi toplumsal yaşamından çıkaran emperyalist burjuvazinin, genellikle paganist/doğa dinleri/ inanca sahip sömürge ülkeler halklarını misyonerlik faaliyetleriyle Hıristiyanlaştırdığı öykülere, romanlara, filmlere konu olmuştur. Dinin toplumsal yaşama sokulmasının nedeni önemlidir ülkemizin günceli açısından önemlidir ve ileriki açıklamalarda konuyu, küresel kapitalizmin Müslüman coğrafyada “ılımlı İslam” daki ısrarı açısından irdeleme sürecektir. Bu başlık altındaki yazımızın dördüncü bölümünde, Serbest rekabetçi kapitalizmin Emperyalist kapitalizme evirilmesiyle birlikte Emperyalist/Kapitalizmin sömürgecilik ilişkilerinin tek tek kapitalistlerin parlak fikirleri, öznel niyetleri olmayıp, sermayenin yoğunlaşmasının ve yoğunlaşan sermayenin kendisine yeni mecralar aramasının bir sonucu olduğu üzerinde durulmuştu. Kapitalizmin İşleyişin özelliklerine yakından bakıldığında bu döneme ilişkin sömürgecilik ilişkilerinin feodal dönemin açık fetih ilişkilerinden farklı şeyler olduğu sonucu hemen ortaya çıkmaktadır. Bu farklılığın ilk elde göze çarpan yanı sömürünün sürdürülüş biçimindeki değişikliktir. Sömürge ülkeler emperyalistler arasında yeni pazarlar elde etme ve mevcudu koruma açısından kıyasıya bir rekabet unsurudur ve her emperyalist ülke kendi askeri gücüyle egemenliği altındaki sömürge ülkelerde sömürüyü disipline etmektedir. Oysa gelinen aşamada yeryüzünde pazarlar paylaşılmıştır ve neredeyse keşfedilecek yeni Pazar alanları yoktur. Ekonomik ve askeri alanda güçlenen kapitalist ülkenin/ülkelerin önceki Pazar paylaşımına itirazları ve yeniden paylaşımla pazarlarını genişletme istekleri emperyalistler arası paylaşım savaşlarının da gerekçesini oluşturacaktır. Her iki paylaşım savaşı da tek tek emperyalistler açısından değil ama bütün emperyalist sistem açısından bir yıkım olacaktır. Birinci ve ikinci paylaşım savaşları yerküre ölçeğinde emperyalistlere yeni pazarlar kazandırmak şöyle dursun, mevcut pazarlarının üçte birini kaybetmelerine neden olmuştur. Bu sonuç merkez kapitalist ülkelerin emperyalistler arasındaki ilişkinin yeniden düzenlenmesini de zorunlu kılmıştır. Merkez kapitalist ülkeler, paylaşım savaşlarının çatlaklarından ortaya çıkan ve yerküre ölçeğinde kapitalizme karşı somut bir alternatif oluşturan sosyalist ülkelere karşı bir “ blok örgütlenme” ile kendi aralarındaki rekabetin yanı sıra sosyalist bloğa karşı sıra sistem olarak birlikte hareket etmenin de ilk ipucudur. Nato, IMF, Dünya Bankası gibi emperyalistler arasındaki oluşumlar bu dönemin ürünüdür. Hemen Birinci paylaşım savaşının sonucunda başlayan ve ikinci paylaşım savaşıyla birlikte doruğa çıkan Sosyalist sistem ve Ulusal Kurtuluş Savaşları işbirliği Emperyalizmi köşeye sıkıştırmıştır. Merkez kapitalist ülkelerin dışında cereyan eden antiemperyalist hareketler merkez kapitalist ülke işçi sınıflarının da sosyalist iktidar mücadelelerinin yoğunlaştırılması sonucunu doğurmuştur. Bu iki olgu ilki, yani mevcut pazarların arka arkaya kaybedilmesi olgusu, yoğunlaşan sermayenin hareket alanlarının daralması ve bunalımların periyodik aralıklarının kısalması, bir sonraki krizin sonucunun bir öncekilerden daha ağır tezahür etmesi yine tek tek kapitalist ülkeleri değil bir bütün olarak emperyalist sistemi açmaza sokmuştur. Sistemin işleyişindeki değişikliğin asıl nedeni budur ancak ikinci olgu olarak saptadığımız Merkez kapitalist ülkelerdeki sınıf mücadelelerinin boyutu, kat ettiği mesafenin sonucu emperyalistler arasında ve emperyalist sistemde en az birinci olgu kadar endişe vericidir. Tehdit şu veya bu ülke kapitalizmine karşı değil emperyalist/kapitalizmin sistem olarak kendisine karşıdır ve her iki olgu karşısında sıkışan emperyalizm sorunun çözümünde de ortak hareket etmek zorunda kalmıştır. Kapitalizm açısından tartışmasız bütün sorun Pazar sorunudur ki zaten açmazı da burada başlamaktadır. Bütün çelişki ve çatışmanın odak noktası da budur. Sermayenin efendisi yoktur, tersine sermaye kendisine sahip olduğunu düşünen burjuvazinin efendisidir ve var olma kabiliyetini, hareket alanlarını kendisi belirler. Burjuvazi bu hareket alanlarının belirlenmesinde, sermayenin yayılmasında sadece bir araçtır. Sermaye/Kapitalizm ister burjuvazi yapar. Burjuvazi sermayenin/kapitalizmin emir kuludur, kölesidir. Sömürü sermayeyi yoğunlaştırır, yoğunlaşan sermaye yoğunluk oranında yayılacağı pazara gereksinim duyar. Sermayenin yoğunlaşmasının sınırı yoktur. Bunun anlamı sömürünün yumuşatılması, daha azına rıza göstermesi gibi bir yaklaşım kapitalizmin ruhuna aykırıdır, kendisini inkar etmesidir. Sermayenin “daha çok” unun sınırı yoktur ama sömürünün, pazarın sınırı vardır. Kapitalizm sömürü alanlarından kovulduğu gün, yaşam alanları da bitecektir ve bu onun ölümüdür. Sermayenin daha çok yoğunlaşması daha geniş Pazar ihtiyacını zorunlu kılar. Yoğunlaşma kendi oranında pazar bulamadığında iste etkisi bütün toplumu alt üst edecek derecede infilak eder, patlar. Kıtasal ve bölgesel savaşlar sermayenin bu karakterinin, yayılma ve daha çok sömürüsünün ürünüdür. Savaşların yıkımların nedeni budur. Faşizmin dayanağı budur, Diktatörlüklerin arkasındaki dayanak budur. Açlık, yoksulluk nedeni budur. Bu nedenle kavramlar düşünülürken tartışılırken sosyalistler bu gerçeği gözden kaçırmaz. Kapitalizm var oldukça bu melanetlerin hiç birisi insanın ve toplumun peşini bırakmayacaktır. Kapitalizmi karşısına almayan hiçbir kavramın, söylemin ilericilikle, demokratlıkla, insan haklarıyla ilgisi yoktur. Kapitalizm kutsanarak demokrat olunamaz, kapitalizme dokunmadan ilerici olmak, hümanist olmak açıkça hem kendisine yalan söylemektir, hem de başkalarını aldatmaktır. Önceki yazılarımızda ısrarla vurguladığımız bir noktanın yeniden altı çizilmelidir: Nasıl ki liberalizm burjuvazinin serbest rekabetçi dönemine tekabül eden siyasal ve politik işlevi ve rekabetçi kapitalizmin tekelci kapitalizme/emperyalizme dönüşmesi ile liberalizmin toplumsal maddi temeli ortadan kalkmış ise, yine bu döneme tekabül eden ve siyasal/politik ifadesi liberalizm olarak adlandırılan demokrasi, insan hakları da emperyalizm dönemiyle birlikte bu kavramların toplumsal yaşamda yer almasını sağlayan burjuvazi tarafından ortadan kaldırılmıştır. Bu nedenle bugün kendilerini demokrasi, demokratik haklar, insan hakları açısından ve bu hakların savunulmasının tarafı olarak kendilerini liberal olarak ve liberalizmin bu hakların savunucusu olarak ileri sürenler ya aymazlık içindedirler, ya da açıkça yalan söylemektedirler. Zaten bu gün liberalizm adına kalem oynatanların emperyalizmle/kapitalizmle bir dertlerinin olmadığı gibi, tersine küresel kapitalizmin merkezlerini bu hakların savunucuları olarak lanse etmeleri bu görevi emperyalist kapitalizm adına üstlendiklerinin de artık anlaşılması gerekmektedir. Çalışanların sendikal ve çalışma hakları birer birer ortadan kaldırılacak, buna ses çıkarmayacaksın ama insan haklarından söz edeceksin. Geri bıraktırılmış ülkeler emperyalizmin yeni düzenlemesine uygun hale getirilmek için ülkeler, bölgeler savaş alanı haleni getirilecek, buna bayramlık çocuklar gibi el çırpacaksın, merkez kapitalist ülkelerde bile çalışan kesimin ve toplumun küçük burjuva kesimlerinin birçok hakları alenen gasp edilecek, buna ses çıkarmayacaksın. Peki, ama toplumdan bu kesimleri çıkarınca geriye zaten “insan” kalmıyor ki, sen hangi insan haklarından bahsediyorsun, hangi demokrasi, hangi özgürlük… Görünen odur ki küresel burjuvazi ilerici değerleri kendi sömürüsünün parçası olarak dünya pazarlarına sunmuştur ve bu kesimler bu kavramlarla emperyalizmin pazar tellallığını yapmaktadır. Yine aynı şekilde bugün temel, esas çelişkinin emek-Sermaye çelişkisi olduğunu göremeyenler, görmek istemeyenler, kapitalizm öncesi kalıntıları toplumsal mücadelenin ilk unsuru olarak ortaya çıkanlar niyetleri ne olursa olsun emperyalizmin kucağına oturmaya mahkumdurlar. Geri bıraktırılmış ülkeler kapitalizmin normal seyrinde geliştiği ülkeler değildir, kapitalizm bu ülkelerde bu ülkelerde sömürünün içselleştirilmesi amacıyla, plansız programsız ve çarpık biçimde geliştirilmiştir. Bu nedenle kapitalizm öncesi ilişkilerin varlığı elbette bir gerçektir. Ancak bugüne değin tarihin hiçbir döneminde böylesine uzlaşmaz karakter taşımayan emek sermaye çelişkisinin ötelenerek yerine farazi çelişkiler ikame etmek sınıf mücadelesinin de ötelenmesi ve bu çelişkiden küresel kapitalizmin yararlanması için ona fırsat verilmesi anlamını taşıyacaktır. Sınıfsal güçlerin ve doğal müttefiklerinin tepkilerini ve enerjilerini tali sorunlara kaydıracaktır. Bir başka noktaya da tekrar vurgu yapılmalıdır. Güncel olaylar olarak görünen burjuvazinin kıvrak manevrası “sol”dan birçok insanın pusulasını şaşırtmıştır ve sistemin işleyişindeki değişikliği, sistemin manevralarını kavrama yeteneğini kaybedenler “ulusçuluk” a sarılmışlardır. AKP iktidarının orduyla hesaplaşmasına ya taraf olunmuştur ya da ağıtlar yakılmıştır. “Ulusçuluk elden gidiyor”. Peki ama ulusçuluğun- bu kesimlerin serzenişlerine göre- elden gitmediği dönemlerin portresi neydi?. Tarihin belli dönemlerini, sadece 12 Martları, 12 Eylülleri söz konusu etmiyoruz. Elli-altmış yıllık bir dönemden söz ediyoruz. Bu dönemin temel karakteristiği iktidar odaklarının emperyalizmin rafine işbirlikçileri olduğu mu yadsınacak, işçi hareketlerinin kanla bastırıldığı mı yadsınacak, devrimcilerin, ilericilerin sürek avı gibi avlandıkları mı tartışılacak?. Bu dönemlerde ulusçuluk sözüm ona “ dimdik” ayakta idi. Bu dönem iktidar sahipleri arkasındaki emperyalizmin desteği ile iktidar olduklarını ne çabuk unuttular da şimdi ulusçulukları akıllarına geldi acaba. Hayat tarihin gerçek tanığıdır. Gerek AKP iktidarının gerekse AKP öncesi iktidarların hamisi emperyalist/Kapitalizmdir. Emperyalizmin seçerek iktidar yaptığı iktidarların birinin öbüründen daha iyi mi daha kötü mü olduğu abuklukları hedef şaşırtmaya yöneliktir. Kavramlar elbette önemlidir, ancak Emperyalist/Kapitalizmi hedeflemeyen hiçbir siyasal hareketin ilericilik vasfı yoktur. Emek sermaye çelişkisini, bu çelişkinin esas temel gücü işçi sınıfının sosyalizm hedefini saptıran hiçbir kişinin de yakınmaya hakkı yoktur. Antiemperyalist olmak elbette çok önemlidir ancak bu gün yeterli olma özelliğini yitirmiştir. Antiemperyalizm anti Kapitalizmle bütünleştirilmediği sürece boş kalıplarla zaman öldürülecektir ve işçi sınıfının tarihi misyonunun geciktirilmesinin vebalinin altına girilecektir. İşleyişin toplumsal sonuçlarına, toplumlar ve insan üzerindeki etkilerine ileride değineceğiz. Ancak öncelikle işleyişin değişimindeki ekonomik ve politik sonuçları ortaya konulmalıdır. Emperyalistlerin aralarındaki rekabeti ikinci planda bırakıp bütünleşmeye yönelmelerinin nedeni de burjuvazinin öznel niyeti olmayıp sermayenin yoğunlaşmasının, bu yoğunlaşmaya uygun pazarlar aranmasının bir sonucudur. 20. Yüzyılın ortalarında gelişen rekabet bütünleşme ikileminin pratikteki görünümü Merkez kapitalist ülkelerde iç pazarın canlandırılması, çalışma koşullarında göreceli iyileştirme, ücretlerde nispi artışlar şeklinde gözlemlenirken, geri bıraktırılmış ülkelerde sömürünün daha da ağırlaştırılması, işsizliğin ve yoksulluğun artması şeklinde tezahür etmektedir. Geri bıraktırılmış ülkelerin bu dönemde, aşağı yukarı siyasal bağımsızlıklarını ilan etmeleri gerçekte pratikte hiçbir anlam ifade etmemiş, emperyalizm görünürdeki “siyasal bağımsızlığı” sömürünün yeni yöntemlerle ve daha da ağırlaştırılmış olarak sürdürülmesinde bir araç olarak kullanmışlardır. Ülkede açıkça işgalci güçlerin gözle görünür “zor güçleri” yoktur, kitlelerin ülkedeki yabancı güçlere karşı tepkileri pasifize edilmiştir, ancak yabancı zor güçlerin yerini yerli, işbirlikçi siyasal iktidarların zor güçleri almıştır. Her işbirlikçi siyasal iktidar kendi ülkesinde sömürü ve yağmayı emperyalizm adına idame ettiren birer şubedir, siyasal iktidarlar da bağımsız bir ülkenin siyasal iktidarları olmayıp emperyalizmin eyalet valileri görevini üstlenmiştir, daha doğrusu bu koşullarda bu görevi yerine getirmek için iktidar yapılmışlardır. Bu ülkelerdeki iktidarlar hangi görünümde olursa olsunlar, siyasal politik söylemleri ne olursa olsun emperyalist/Kapitalizm adına iktidar olmuşlardır ve mevcut düzen içinde “ muhaliflik” de emperyalizme hizmet adına yarışmaktır. İrdelemelerimizi gelecek sayıda sürdüreceğiz.

NOT: ÖNCEKİ YAZILARI   www.idriskoylu.com.tr  'DEN OKUYABİLİRSİNİZ